Biết thời làm biết

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Thành ngữ:
    • Biết rõ giới hạn hiểu biết của mình: "Biết thời làm biết" là một thành ngữ Hán Việt, có nghĩa là biết cái gì thì nhận là biết, không biết cái gì thì nhận là không biết. Đây là thái độ chân thực và khôn ngoan trong học vấn và nhận thức, thể hiện sự hiểu biết đúng đắn về phạm vi kiến thức của bản thân.
Ví dụ sử dụng
  • Thành ngữ:
    • Một nhà khoa học chân chính luôn giữ thái độ "biết thời làm biết", không bao giờ nói những điều mình chưa chắc chắn.
    • Trong buổi thảo luận, anh ấy đã thể hiện tinh thần "biết thời làm biết" khi thẳng thắn thừa nhận mình chưa nghiên cứu sâu về vấn đề đó.
Các cách sử dụng nâng cao

  • "Biết thời làm biết" như một nguyên tắc học thuật: Thành ngữ này thường được dùng để nhấn mạnh đức tính trung thực và thận trọng trong nghiên cứu, học tập.

    • Nguyên tắc "biết thời làm biết" là nền tảng của tinh thần khoa học, đòi hỏi sự chính xác và khiêm tốn.

  • Ứng dụng trong đối nhân xử thế: Thành ngữ cũng có thể ám chỉ cách ứng xử khôn ngoan, biết mình biết ta.

    • Ông ấy sống theo phương châm "biết thời làm biết", nên luôn được mọi người tin cậy và kính trọng.
Biến thể và từ gần giống
  • Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã: Đây là câu gốc trong sách Luận Ngữ, từ đó thành ngữ "biết thời làm biết" được rút ra và sử dụng phổ biến trong tiếng Việt. Nghĩa là: Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết, thế mới thật là biết.
Từ đồng nghĩa
  • Khiêm tốn học hỏi: Có thái độ cầu thị, không tự cho mình là biết hết.
  • Thành thực với bản thân: Nhìn nhận đúng năng lực và hiểu biết của chính mình.
Thành ngữ liên quan

  • Biết mình biết ta: Hiểu rõ bản thân và hiểu rõ đối phương (thường dùng trong binh pháp, nhưng cũng có thể áp dụng chung).

    • Muốn thành công trong đàm phán, trước hết phải "biết mình biết ta".

  • Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe: Một câu tục ngữ Việt Nam có ý nghĩa tương tự, khuyên người ta chỉ nên phát biểu về những điều mình thực sự hiểu rõ.

    • Cậu nên nhớ câu "biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe" để tránh nói sai.
  1. Luận ngữ: Tử viết: "Do hối nhữ tri chi hồ ? tri chi vi tri chi, bất tri chi vi bất tri chi, thị chi giã" (Tử Do dạy cho người cách hiểu biết chăng ? Biết cái gì thời nhận là biết, chẳng biết cái gì thì nhận là chẳng biết, như thế là biết vậy.)